X
تبلیغات
نماشا

تارنگار دانشجویان گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی

نوشته شده توسط محمد فرید قندی

هورمون های تیرویید و اهمیت سنجش T3

نویسنده: استاد ناصر ملک نیا هورمون های تیروئید ( T3 و T4 ) از اسید آمینه تیروزین مشتق می شوند. حدود 95 درصد هورمونی که از غد ه تیروئید ترشح می شود ، به صورت T4 (تیروکسین) است. با وجودی که میزان ترشح T3 از غده تیروئید بسیار ناچیز است، این هورمون نقش اصلی را ایفا می کند. قسمت اعظم T3 موجود در خون از تبدیل T4 به T3 در بافت های محیطی از جمله کبد، کلیه و جفت بوجود می آی د . البته بافت هایی چون مغز و هیپوفیز نیز می توانند T4 را به T3 تبدیل کنند ، اما T3 حاصل وارد خون نمی شود و اثر خود را در همان مکان بر جای می گذارد . به طور کلی، 80 درصد T3 موجود در خون در کبد و 20 درصد آن در تیروئید ساخته می شود.




نقش های زیستی

افزایش میزان سوخت و ساز پایه اثر اصلی هورمون های تیروئید است. این هورمون ها سوخت و ساز قندها و چربی ها را افزایش می دهند. آنها باعث تحریک ساخت ن پروتئین نیز می شوند. بنابراین هورمون های تیروئید برای رشد طبیعی ضروری هستند. از نقش های دیگر آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزا ی ش تعداد و اندازه میتوکندری ها و افزایش فعالیت آنزیم هایی که در سوخت و ساز درگیر هستند.

•  افزایش جذب گلوکز از طریق دستگاه گوارش

•  تحریک روند نوسازی گلوکز

•  تقویت اثر کاتکول آ مین ها و انسولین

•  افزایش برون ده قلبی و گاهی نیروی انقباظ ماهیچه قلب

 •   نمو طبیعی دستگاه عصبی مرکزی به خصوص میلین دار شدن رشته های عصبی و افزایش توانایی های ذهنی

نحوه عملکرد

هورمون های تیروئید چربی دوست هستند و به راحتی از غشای سلول ها می گذرند. گیرند‌های این هورمون ها درون سلول و در هسته جای دارند. اتصال آنها به گیرنده هایشان، رونویسی از ژن ها و درنتیجه ساخت ن پروتئین را تحت تأثیر قرار می دهد. البته، شواهدی در دست است که از اثر مستقیم هورمون های تیروئید بر میتوکندری ها و پروتئین های ناقل غشاء حکایت می‌کنند.

عوامل مؤثر بر ترشح

تولید و ترشح هورمون های تیروئید ی تحت تنظیم هورمون تحریک کننده تیروئید ( TSH یا تیروتروفین) است که از غده هیپوفیز ترشح می شود. ترشح TSH نیز به وسیله هورمون آزاد کننده تیروتروفین (TRH) افزایش می یابد که در هیپوتالاموس ساخته می شود. سوماتوستاتین و فیدیک هورمون های تیروئید ی، اثرات TSH راکاهش می دهند. البته هورمون های تیروئید با تأثیر بر هیپوتالاموس می توانند ترشح TRH رانیز کاهش دهند.

اختلالات

عوارض ناشی از اختلالات تیروئید به صورت کم کاری یا پرکاری بروز می کند. کم کاری تیروئید به کندی خود را نشان می دهد. کم کاری به دلایل زیر ممکن است رخ دهد:

•  ناتوانی غده تیروئید در ساخت ن هورمون های تیروئید؛ به علت کمبود ید یا فقدان آنزیمهای موردنیاز برای تولید هورمون

•  اختلال در ترشح TSH از غده هیپوفیز

•  اختلال در ترشح TRH از هیپوتالاموس

•  نوعی بیماری خود ایمنی که به تخریب سلول های غده تیروئیدی می انجامد و به بیماری هاشیموتو مشهور است.

•  مقاومت بافت هدف به هورمون های تیروئید به علت نقص مادرزادی در گیرنده های هورمون های تیروئید

معمول ترین علت پرکاری تیروئید بیماری گریوز است. این بیماری نوعی بیماری خود ایمنی است که به علت تولید پادتن علیه گیرنده TSH ایجاد می شود. این پادتن باعث تحریک بیش از اندازه این گیرنده ها و بنابراین تقویت تولید و ترشح هورمون های تیروئید می شود . از عوامل دیگر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

•  سلولهای سرطانی تولید کننده TSH در غده هیپوفیز

•  سلولهای سرطانی ترشح کننده TRH در هیپوتالاموس

•  تجویز بیش از اندازه ید

علائم اختلالات تیروئید

پرکاری

کم کاری

افزایش دمای بدن

خشکی پوست

افزایش فشار خون

ریزش مو

کاهش وزن

کندی رشد

افزایش اشتها

سفتی ماهیچه ها

تعرق فراوان

خواب آلودگی، احساس خستگی

پریشانی و نگرانی

کاهش ضربان قلب

قطع قاعدگی

یبوست

گواتر

گواتر

 

اهمیت اندازه گیری T3

باوجود تبدیل شدن T4 به T3 در بافت های محیطی، باز هم مقدار T4 در خون از T3 بسیار بیشتر است. بنابراین، اندازه گیری T3 ب و طور معمول ضروری نیست. به عنوان مثال، در شروع کم کاری تیروئید با کاهش فعالیت تیروئید، T4 کاهش می یابد ولی چون در بافت های محیطی T4 به T3 تبدیل می شود ، مقدار T3 کاهش نمی یابد. زیرا T4 بیشتری به T3 تبدیل می شود. از این رو، با وجودی که در این شرایط رابطه معکوسی بین T4 و TSH وجود دارد، اما تغییر چندانی در میزان T3 مشاهده نمی شود. بنابراین، اندازه گیری آن به تشخیص کمکی نمی کند. اما ، در دو مورد اندازه گیری T3 ضروری است.

•  اشکال در عملکرد بافتهای محیطی که T4 را به T3 تبدیل می کنند؛ در این مورد، با وجودی که سطح TSH و T4 عادی است، اما سطح T3 پایین است. در این مواقع، به جای تولید T3 از T4 ، هورمون غیر فعالی به نام rT3 (تری یدوتیروئین معکوس) ساخته می شود. با توجه به این که اندازه گیری rT3 انجام نمی شود، به اندازه گیری T3 اکتفا می کنیم. کاهش T3 ، بیان کننده اختلال در بافتهای محیطی است.

•  تیروتوکسیکوز T3 ؛ در این حالت، با وجود عادی بودن سطح T4 و TSH ، به دلیل افزایش تولید T3 درتیروئید، مقدار آن در خون بالا می رود و چون هورمون فعال T3 است ، عوارض پرکاری تیروئید را در غیاب افزایش T4 و TSH مشاهده می کنیم.

تاریخ ارسال: دوشنبه 20 مهر‌ماه سال 1383 ساعت 08:51 ق.ظ | نویسنده: محمدفریدقندی | چاپ مطلب
نظرات (7)
دوشنبه 20 مهر‌ماه سال 1383 09:22 ق.ظ
کسری
امتیاز: 0 0
لینک نظر
دوست خوبم از محبتت ممنونم. امیدوارم بتوانیم با هم همکاری داشته باشیم. به عنوان پیشنهاد می گویم کمی رنگ سایتت را روشنتر کن و از رنگ سبز تند پرهیز کن. کمی از عکسها کم کن و فونت رو نیز ریزتر کن. فضای مطالب را از عرض افزایش بده. این رو به عنوان یک دوست گفتم و امیدوارم ناراحت نشی. از مطالبت هم استقبال می کنم دوست من. برایم بفرستشون در جاهای مختلف استفاده خواهم کرد. به این آدرس : http://genetics.persianblog.com/ مراجعه کن و می‌توانی مطالب مورد نظرت رو با ذکر نام نویسند و منبع استفاده کنی. موفق باشی.
شنبه 2 آبان‌ماه سال 1383 03:47 ب.ظ
حسن سالاری
امتیاز: 0 0
لینک نظر
با آرزوی موفقیت لطفا منبع مقاله را ذکر کنید.
یکشنبه 15 دی‌ماه سال 1387 12:54 ب.ظ
سمیرا
امتیاز: 0 0
لینک نظر
سلام
مطلب خوبی بود مرسی.اما وقتی اختلال تیروییدی داریم چه اثری روی برون ده قلب داره؟؟؟؟؟
سه‌شنبه 28 آبان‌ماه سال 1392 03:22 ب.ظ
ن.م
امتیاز: 0 1
لینک نظر
فرمول ساختاری T3 و T4را هم بنویسید
چهارشنبه 29 آبان‌ماه سال 1392 11:37 ب.ظ
3505
امتیاز: 0 0
لینک نظر
سلام خیلی ممنون ، من جوابم رو گرفتم
یکشنبه 11 اسفند‌ماه سال 1392 03:30 ب.ظ
سحر
امتیاز: 4 0
لینک نظر
سلام من T3 3.60 نرمالش باید 3.15 باشه رفتم دکتر میگه مهم نیست هرچقدرم بالا بره توجه نکن.

خیلی لاغرم 50 کیلو هستم قد 162 و 32 ساله.
دکتر فقط یه سری قرص هرمونی بهم داده به خاطر موهای زائد زیر چونه.

ایا با این قرص ها T3 بر میگرده به حالت عادی؟
البته کمبود ویتامین دی و کلسیم هم داستم که بهم قرص کلسیم-دی داده.

ایا T3 من به حالت عادی بر میگرده با این داروها؟
پنج‌شنبه 13 شهریور‌ماه سال 1393 12:49 ب.ظ
شهروند
امتیاز: 0 0
لینک نظر
با سلام و خسته نباشید
t4=94 66-181
t3=1.45 0.8-2.1
tsh=1.28 0.3-4.2
insulin(fasting)=3 2.6-25

من مرتب ورزش میکنم و رزیم غذایی فوق العاده سالمی دارم ولی سریع چاق میشم
سنم 33 سال هست اگه لطف کنید موارد بالا رو تفسیر کنید ممنون میشم منظورم کم کار یا پر کار بودن تیرووید و سوخت وساز بدنمه

FBS=81 70-115
TG=90 <200
CHOLESTROL=134 <200
LDL=88 <130
HDL=26 >35*
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد