X
تبلیغات
نماشا
رایتل

تارنگار دانشجویان گروه زیست شناسی دانشکده علوم دانشگاه فردوسی

نوشته شده توسط محمد فرید قندی

ایدز( بیماری نقص اکتسابی دستگاه ایمنی)


 



 

مقدمه:

بیش از بیست سال است که درباره  اچ. آی. وی. و "ایدز" هشدار داده می شود. ایدز تا به حال جان میلیون ها انسان را گرفته است و در سرتاسر جهان هر ساله میلیون ها انسان به ویروس "HIV" آلوده می شوند. تاکنون هیچ راهی برای درمان قطعی آن پیدا نشده است. داروهای در دسترس هم، تنها فاصله  زمانی آلودگی به ویروس تا بروز علائم  به بیماری را طولانی تر می کنند. بسیاری از مردم درباره ایدز چیزهایی می دانند، اما متاسفانه کسانی هم هستند که ابتدایی ترین آگاهی را درباره هویت  واقعی  "HIV"  ندارند. برخلاف پندارهای اولیه و اطلاعات نادرستی که در ایران و کشورهای منطقه وجود داشت، همه بیماری ایدز را مختص همجنس بازان مرد و کشورهای پیشرفته می دانستند. ایدزدر هر قشری ازجمله در بین بیماران خونی، معتادان، جنین مادران مبتلا  و همینطور زن وشوهرمشاهده شده و قابل سرایت است. "ایدز" بیمار خود را انتخاب نمی کند. عدم آگاهی، درک و توجه مردم و به خصوص جوانان به راههای انتقال ویروس ایدز، شانس بیشتری برای  ورود به بدن اشخاص و سرایت آن را به جامعه می دهد. هیچ تفاوتی هم ندارد که این اشخاص به کدام قشر تعلق دارند. ایدز یک بیماری است، گناه نیست. راه های پیشگیری و سرایت آن را یاد گرفته وبدانیم چگونه خود را از آلوده شدن به این ویروس حفاظت کنیم و در صورت برخورد با اشخاص مبتلا با آنان مانند یک بیمار، نه "گناهکار" رفتار کنیم و بدانیم برخورد صحیح با آنان چگونه باید باشد.

بیماری ایدز نوعی بیماری کشنده است که در حال حاضر به یک مشکل جهانی مبدل شده و عامل بیماری نوعی ویروس است که مبدا اولیه آن کاملا مشخص نیست. ویروس ایدز قدرت آلوده کنندگی و سرایت  پذیری بالایی دارد و به نام ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) نامیده می شود. زیرا موجبات ضعف دستگاه دفاعی و ایمنی بدن انسان را فراهم می‌آورد، بطوری که بدن نمی‌تواند در مقابل هر بیماری هرچند ضعیف، از خود مقاومت نشان دهد. مراحل فعالیت ویروس ایدز در بدن انسان چیست؟ ویروس در بدن انسان مراحل مختلفی را طی می‌کند که یکی از آن‌ها دوره فعالیت پنهان است. در این مرحله ویروس در حال رشد و تکثیر است و پس از آن که شرایط از هر نظر آماده شد حملات خود را شروع می‌کند و سبب نابودی سلولهای دفاعی و مرگ انسان می‌شود.

HIV   چیست؟


 یک ویروس است.  ویروس  موجود  زنده بسیار کوچکی  است  که
  فقط در داخل سلول  زنده  می تواند  تکثیر  کند  و  منتشر  شود. اما  نمی تواند  به تنهایی  به  زندگی  خود  ادامه  دهد.  ویروس برای  زندگی  و  تکثیر به  بدن یک   میزبان    نیاز دارد.  زمانی   که   ویروس   به   بدن شخصی  راه  پیدا  کرد، شروع به تکثیر یا به عبارت دیگر شروع به شبیه سازی و  از خودش درسلول های بدن این شخص می کند. یک ویروس می تواند سلول هایی را  که داخل آن جای گرفته و از آن تغذیه می کند ، معیوب کرده و به آنها آسیب برساند. این یکی از راه هایی است که بدن را آلوده کرده و بیماری را بوجود می آورد.  سیستم دفاعی بدن مجموعه ای از سلول ها است که در بدن شما با ویروس ها و عفونت ها مقابله می کند. در انسان، سیستم دفاعی بدن معمولا ویروس ها را به سرعت یافته و از بین می برد. اشخاص آلوده،  HIV را از شخص دیگری که پِیش از این آلوده شده است دریافت می کنند، و در صورت آلوده شدن،  همینطور می توانند آلودگی به ویروس را به شخص دیگر انتقال دهند. در واقع این راهی است که HIV شیوع پیدا کرده و منتشر می شود. HIV مخفف "ویروس نقص ایمنی انسان" است. در دنیا آن را با نام  "Human Immuno-deficiency Virus" می شناسند. به کسانی که آلوده به HIV شده اند، HIV positive ، +HIV’ و  می گویند.

 

   چرا HIV خطرناک است؟

اگر سیستم دفاعی بدن به ویروس حمله کرده و آن را می کشد، پس چرا HIV یک مشکل است؟
ویروس های مختلف به قسمت های متفاوت بدن حمله می کنند. بعضی ها ممکن است به پوست، دیگری به شش ها و یا قسمت های دیگر حمله کنند. سرماخوردگی های عمومی هم به وسیله یک ویروس ایجاد می شوند. چیزی که ویروس
HIV را چنین خطرناک می سازد، این است که مستقیماً سیستم دفاعی بدن را هدف قرار داده و به آن حمله می کند. جایی که معمولاً بدن را از شر ویروس ها رها می کند. این ویروس به طور مشخص به نوع خاصی از سلول های سیستم دفاعی بدن حمله می کند که بدون آنها  مبارزه با سیستم دفاعی بدن برای ویروس بسیار راحت است و HIV می تواند  بدون درد سر در تمام بدن منتشر شود. این فرایند قابل رویت نیست وهیچ راهی وجود ندارد تا بتوانیم با مشاهده اشخاص تشخیص بدهیم که شخصی آلوده به ویروس HIV است. تنها یک نوع تست خون، آن هم حدود سه ماه بعد از وارد شدن اولین ویروس به بدن می تواند وجود آن را در خون آشکار کند. ممکن است شخصی که آلوده به ویروس HIV شده است، تا سال های سال کاملاً سالم به نظر رسد و خود را در سلامت کامل احساس کند. ممکن است که حتی اطلاعی از آلودگی خود به ویروس نداشته باشد. هنگامی که سیستم دفاعی بدن تقلیل یافت و ضعیف شد ، مبتلایان  بطورشدید و روزافزونی نسبت به بیماری ها آسیب پذیر می شوند. بیماری هایی که معمولاً در شرایط طبیعی بسیار ساده درمان می شوند.


  ایدز چیست؟

نام بیماری ایدز(AIDS = Acquired Immuno Deficiency Syndrome) به معنی نقص ایمنی اکتسابی است. یک سیستم  دفاعی  زیان دیده  و  معیوب  نه  تنها به  وسیله  ویروس HIV، که  در مرحله اول به  آن حمله ور شده  آسیب  دیده است ، بلکه همچنین  با  عفونت های  دیگر مورد حمله قرارمی گیرد. این سیستم  دفاعی آسیب  دیده، دیگر برای  مقابله با ویروس هایی که حتی تا پیش ازاین مزاحمتی  برایش نداشتند را ندارد. ویروس HIV

  دفاع  بدن  را  روز  به  روز  کاهش  می‌دهد ،  تا  حدی  که  هر  میکروبی  حتی میکروبهای بسیار ضعیف هم فرصت پیدا می‌کنند که فرد مبتلا  را بشدت بیمار کنند. همچنان که زمان می گذرد، شخصی که به ویروس HIV آلوده شده است، نسبت به قبل بیشتر و بیشتر به بیماری مبتلا می شود. معمولاً چندین سال بعد از آلودگی و ورود ویروس به بدن، آن ها مبتلا به بیماری های خاص ناشناخته و عجیب متعددی می شوند. این مرحله ای است که  می گویند فرد به ایدز مبتلا شده است. در این دوره که فرد  به بیماری های وخیم  و خطرناک جدی دچار می شود،  تعداد سلول های دفاعی در بدن او کمتر از میزان طبیعی در افراد سالم است. در کشور های مختلف تفاوت های اندکی در تعریف این مرحله وجود دارد که چه زمانی یک شخص را آلوده به ویروس HIV  ویا  شخص را مبتلا به بیماری ایدز و یا بنامند.  ایدز ( Acquired Immune Deficiency Syndrome )

یک حالت به شدت وخیم است ودر این مرحله  بدن دفاع بسیار ضعیفی در برابر هر نوعی  از عفونت و بیماری را دارد.

از زمان آلودگی به ویروس تا مبتلا شدن به بیماری ایدز چه

  مدت طول می کشد؟

بدون درمان دارویی،ایدز معمولاً در یک دوره  که ممکن است به طور متوسط گاه تا ١٠ سال هم به درازا بکشد، بدون علامت است  و تازه بعد از این مدت علائم آن ظاهر گشته و بیماری پیشرفت می کند. این فاصله زمانی آلودگی تا بیماری،  ازفردی به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل زیادی از جمله وضعیت سلامتی فرد و عادات بهداشتی وی ارتباط دارد. این میانگین با میزان رعایت بهداشت فردی ارتابط مستقیم دارد. در کشورهای  فقیر، کسانی که توانایی تهیه تغذیه کافی و بهداشت را ندارند ممکن است که بروز علائم پیشرفت بیماری  سریعتر باشد. داروهای درمانی HIV تنها می توانند زمان بین آلودگی به ویروس تا بروز علائم  ایدز را طولانی تر کنند. پزشکان معمولاً سعی می کنند تا قبل از زمانی که بیماری نمایان شود،  به شخص شانس عمرطولانی تری را  بدهند.

  علائم بیماری چگونه ظاهر می شود؟

با کاهش قدرت سیستم دفاعی به مرور زمان بدن آماده ابتلا به عفونتها و سرطانهایی می شود که به طور معمول در مردم عادی دیده نمی شوند ، این بیماریها بصورت بیماریهای ریوی ، اسهالهای شدید و مزمن ،‌ تبهای طولانی ، کاهش وزن ،‌ اختلالات شخصیتی ،‌ بیماریهای مغزی وپوستی خود را نشان می دهند که درنهایت منجر به مرگ فرد مبتلا خواهد شد.

  علائم اصلی ایدز:

 • کاهش وزن بیشتر از 10 درصد.

 • اسهال مزمن بیشتر از یک ماه.

 • تبهای متناوب یا ثابت بیش از یک ماه.

  علائم فرعی:

 • سرفه پایدار به مدت بیش از یک ماه.

 • عفونت پوستی منتشر همراه با خارش.

  تبخالهای عود کننده.

 • برفک دهانی.

 • عفونت تبخالی مزمن پیشرونده و منتشر.

 • بزرگ شدن عمومی غدد لنفی آلودگی به ویروس ایدز دلیل ابتلا به بیماری ایدز نیست  ولی سرانجام تقریباً بطوراجتناب ناپذیری به بیماری ایدز منتهی می شود.

 یکی از اولین راه های شناخت یک بیماری، شناخت علائم و مراحل مختلف سیر بیماری است. با این شناسایی می توان از گسترش و توسعه بیماری در مراحل اولیه جلوگیری نمود.

علائم آلودگی بیماری ایدز بسیار پیچیده است و دارای مراحلی است که الزاماً همه آنها در افراد آلوده مشاهده نمی شود. این مراحل عبارتند از:

 مرحله اول ، عفونت حاد:

 در اغلب موارد در صورتی که تعداد کافی ویروس ایدز وارد بدن فردی شود ، بعد از چند هفته علائمی نظیر تب ، گلودرد،بزرگی غدد لنفاوی، درد مفاصل و عضلات ، سر درد، ضعف و بی حالی، بی اشتهایی ، تهوع و استفراغ، کاهش وزن، اسهال و گاهی دانه های جلدی و یا تظاهرات عصبی ظاهر میگردد. این علائم اختصاصی نبوده و شباهت کاملی با نشانه های بسیاری ازبیماریهای دیگر دارد. چون خود بخود ظرف یک تا دو هفته بهبودی حاصل میگردد ، کمتر اتفاق می افتد که بیماری دراین دوره تشخیص داده شود. بعلاوه از هنگام ورود ویروس ایدز تا مثبت شدن نتیجه آزمایشگاهی که نشانگر آلودگی فرد است حدود 2 تا 12 هفته و گاهی تا16 ماه طول می کشد. در این فاصله زمانی ، فرد، آلوده بوده و ممکن است سایرین را آلوده کند.

  مرحله دوم،  بدون علامت:

 پس از بهبودی خود بخودی مرحله حاد، بیمار وارد مرحله بدون علامت می شود که بر حسب نوع ویروس آلوده کننده از10تا 17 سال طول می کشد. در این مدت شخص آلوده هیچگونه علامتی از بیماری را بروز نمی دهد و به ظاهر کاملاً سالم است ولی برای دیگران آلوده کننده می باشد. این مرحله نزد کودکان کوتاهتر است و در این مرحله شخص دیگران را مبتلا می کند. در این دوره آزمایش خون مثبت است. کنترل انتشار ویروس در این مرحله مشکل می باشد.

 مرحله سوم بزرگی منتشر و پایدار غدد لنفاوی:

 دراین مرحله غدد لنفاوی بزرگ شده و به شکل قرینه و بدون درد،  در بیش از دو نقطه بدن بجز ناحیه کشاله ران ظاهر می شوند و  حداقل 3 ماه باقی می مانند.

  مرحله چهارم، مرحله قبل از ایدز و حالات وابسته به ایدز:

 قبل از بروز نهایی بیماری ، عوارضی  ظاهر می شود که به آن علائم ایدز می گویند و عبارتند از:

  کاهش وزن بیشتر از10درصد وزن سابق.

  اسهال به مدت بیشتر از یک ماه.

 • تب به مدت بیشتر از یک ماه.

 • عرق شبانه.

 • خستگی، بی حالی و ضعف.

این علائم را مقدمه استقرار کامل ایدز که پایان طیف بیماری می باشد ، به حساب می آورند. در برخی موارد، بی قراری، بی اشتهایی، دل درد و سردرد وجود دارد و تغییرات عصبی منجر به از دست دادن حافظه و آسیب اعصاب محیطی می شود. این علائم معمولاً متناوب است ولی کاهش وزن در اکثر بیماران وجود دارد و پیشرونده هم می باشد. بسیاری از بیماران در این مرحله دچار ضایعات پوستی، مخاطی و ضایعات دائم و یا عود کننده دهانی و یا ناحیه تناسلی به علت ویروسهای مختلف می شوند.

 مرحله پنجم، ایدز:

مرحله نهایی آلودگی ، بروز علائم ایدز است. در این مرحله به علت کاهش شدید قدرت دفاعی بدن، شخص مستعد ابتلاء به بسیاری از  عفونت می شود که علائم بسیار متنوعی دارند و درنهایت بیمار را از پای در می آورند. در این مرحله ممکن است انواعی از سرطانها نیز دامنگیر فرد مبتلا شوند.

 

 ویروس HIV از چه راههایی سرایت می کند؟

  تماس جنسی نا امن:

 شایعترین راه سرایت تماس جنسی است. ویروس ممکن است از فرد آلوده به شریک جنسی ‌اش، (مرد به زن، زن به مرد، مرد به مرد و یا زن به زن) منتقل شود. آلودگی از طریق تماس جنسی ٨٠ درصد کل موارد را شامل می‌شود. وجود بیماریهای مقاربتی مثل سوزاک، سفلیس و همچنین زخمهای دستگاه تناسلی خطر آلودگی را چند برابر خواهد کرد. زنان بیشتر در معرض خطر آلودگی به وسیله شریک زندگی خود قرار دارند. زیرا احتمال انتقال از مرد به زن بیشتر از زن به مرد است.

  استفاده مشترک از سرنگ و سوزن آلوده جهت تزریق:

 استفاده از سرنگ و سوزن آلوده بصورت مشترک در معتادین تزریقی،  یکی ازشایع ترین راه ‌های سرایت ویروس HIV است.

  سرایت از طریق خون و فرآورده‌های خونی:

 استفاده از خون و فرآورده‌های خونی آلوده به ویروس HIV از دیگر راه‌های انتقال است. خون قدرت آلوده کنندگی بالایی دارد.

  سرایت از مادرآلوده به جنین در داخل رحم ویا کودک درطی دوران شیردهی:

ویروسHIV ممکن است از مادر آلوده به جنین  در دوران حاملگی،  هنگام وضع حمل یا کمی بعد از زایمان انتقال یابد. شیر دادن یکی از راه‌های سرایت آلودگی از مادر به فرزند است. در کودکان آلودگی به ویروس HIV بسرعت به طرف ایجاد بیماری ایدز پیشرفت می‌کند و شانس زنده ماندن کودک هم کم است.

  راه‌های دیگر سرایت عبارتند از:

 پیوند اعضا از بافت‌های آلوده. خالکوبی با سوزن مشترک. سوراخ کردن گوش توسط سوزن و وسایل آلوده. استفاده از مسواک و تیغ ریش تراش شخص بیمار. ختنه با وسایل آلوده. این ویروس ازطریق خون، منی (همچنین شامل مایعی که قبل ازمنی خارج می شود)، ترشح واژن، مقعد ویا بریدگی ها وزخم ها وارد شود. پوست سالم یک سد بسیار قوی دربرابر ورود ویروس HIV وسایر ویروسها وباکتری ها است. شایعترین راه سرایت تماس جنسی نا امن است.

 

  آیا هر برخوردی  می تواند آلودگی به HIV بوجود آورد؟

 نه، به طور مثال تماس جنسی بدون محافظ تنها زمانی خطرناک است و ریسک آلوده شدن را دارد که یکی از طرفین آلوده به ویروس باشند. بنابراین اگر شریک جنسی شما ناقل HIV نباشد، هیچ شکلی از سکس و یا نوع فعالیت جنسی بین شما باعث دریافت آلودگی و در نتیجه سرایت بیماری به شما نخواهد بود. افراد  از طریق خود ارضایی هم به ویروس آلوده نخواهند شد. ویروس تنها در صورتی انتقال خواهد یافت که خون یا هم کدام از مایعات بدن فردی که قبلاً به ویروس آلوده شده ، با خون یا لایه های مخاطی شما در تماس باشد. خطر در تماس های جنسی،  بیشتر درعدم شناخت کافی سوابق خونی شریک جنسی شماست. در هر صورت برای اطمینان می توان  از پوششهای جلوگیری از بارداری  استفاده کرد،  مگر تا زمانی که مطمئن باشید که هیچ کدام از شما شریک جنسی دیگری ندارد و قبلاً آلوده به ویروس نشده است.

 

 

 به نقل از وبلاگ:آشنایی با زیست‌شناسی و ژنتیک  جهت معررفی

 

 

 

تاریخ ارسال: جمعه 22 مهر‌ماه سال 1384 ساعت 01:42 ب.ظ | نویسنده: محمدفریدقندی | چاپ مطلب
نظرات (8)
شنبه 23 مهر‌ماه سال 1384 10:24 ق.ظ
ديده بان
امتیاز: 0 0
لینک نظر
سلام دوست عزيز .وبلاگ شما .وبلاگی نيست که بشه در موردش نظر داد . يه مطلب علمی .فقط به جهت استفاده عموم نوشته ميشه .
فی الواقع قصد از مزاحمتی که فراهم کردم ..کسب اجازه از محضرتون جهت ايجاد لينک وبلاگ بسيار آموزنده شما جهت استفاده دوستان در وبلاگ خودم بود .
تا ديداری دوباره بدرود .
چهارشنبه 27 مهر‌ماه سال 1384 08:10 ب.ظ
امتیاز: 0 0
لینک نظر
آقای قندی واقعا احساس غرور میکنم که یک دانشجویه زیست شناسی در انجام کار هاش این قدر موفق هست
پنج‌شنبه 5 آبان‌ماه سال 1384 01:32 ب.ظ
ساسان
امتیاز: 0 0
لینک نظر
پنج‌شنبه 5 آبان‌ماه سال 1384 01:32 ب.ظ
ساسان
امتیاز: 0 0
لینک نظر
مطلب جالبی بود اگر در رابطه با انواع هپاتیت هم بنویسید ممنون می شم.
جمعه 4 آذر‌ماه سال 1384 01:46 ب.ظ
فاطمه
امتیاز: 0 0
لینک نظر
با سلام و خسته نباشید و تشکر به خاطر مطلب جالب شما .اما غرض از مزاحمت این بود که اگر لطف کنید یک سایت با مطالب تخصصی در ارتباط با ویروس ایدز به من معرفی کنید ممنون میشم.البته اگر فارسی باشد بهتر است............باز هم از شما ممنونم واز خداوند منان برای شما آرزوی موفقیت وپیروزی میکنم
جمعه 4 آذر‌ماه سال 1384 01:57 ب.ظ
فاطمه
امتیاز: 0 0
لینک نظر
راستی رنگ background و font رو طوری انتخاب کنید که نوشته ها قابل خواندن باشه..............باز هم ممنونم
چهارشنبه 9 آذر‌ماه سال 1384 05:39 ب.ظ
فاطمه
امتیاز: 0 0
لینک نظر
واقعا نظر من بهتون نرسید؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
پاسخ:
سلام چرا رسیده بود ولی من چند وقت درگیر برگزاری همایش هستم نتونستم به نظرات پاسخ بدم
شنبه 23 تیر‌ماه سال 1386 10:55 ق.ظ
مهتاب
امتیاز: 0 0
لینک نظر
با سلام. با تشکر ولی مطالب به هیچ عنوان قابل خواندن نیست.لطفا با رنگ درست و سیاه و قابل خواندن بنویسید.
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد